Taşınır Satışı
Önemli bir not: Elektrik enerjisi, su, havagazı ve atom enerjisi gibi şeyler de taşınır satışı konusu içerisinde değerlendirilir. Bunlara taşınır satışı ile ilgili kurallar uygulanır. Eser hakkı, alacak hakkı, ortaklık hakkının da satışı taşınır satışı olarak değerlendirilir.
Bir satımın konusunu eşyanın oluşturduğunu ifade etmiştik. Taşınırlara iki eşya grubu da girerler. Bunlardan birisi, taşınmazın bütünleyici parçaları dahi olsalar, taşınmazdan ayrılarak bağımsızlık kazanan parçalar ve geçici olarak bir arsa üzerine inşa edilmiş baraka ve kulübe süreklilik arz etmediği için taşınır satışlarına ilişkin kurallara tabi olmaktadırlar (Yargıtay kararlarına baktığımızda gecekonduları taşınır olarak ele aldığını görmekteyiz). Bütünleyici parçalar, taşınmazın bir parçası iken taşınmaza bağlı kurallar uygulanacaktır.
Taşınırların satış işlemi bir biçime bağlı değildir. Sözleşmenin tarafları kendi iradeleri doğrultusunda bir biçim benimseyebilir ama kamu taşınır mallarında resmi şekil vardır. Şekil serbestisi özel hukuk kişilerinin maliki olduğu taşınırlar için geçerlidir diyebiliriz. Devletin malik sıfatı ile sahip olduğu taşınmazlarda, taşınmazı satın almak isteyen kişi “Devlet İhale Kanunu” uyarınca noterde ya da imzaların tasdiki ile taşınmazı alabilir.
Her ne kadar taşınmaz satışlarında şekil serbestisi olsa da taksitli satış ve ön ödemeli satış işlemleri yazılı biçime bağlıdır. Motorlu taşıtlar ise trafik siciline kayıtlıdır. Bunların satış sözleşmeleri noterde re’sen yapılırlar. Borsaya tabi mallarda da borsa tescili zorunludur.
Taşınmaz Satışı: Taşınmazlar ve taşınmazlara bağlı olarak kurulan haklar taşınmaz satışının konusunu oluşturmaktadır. Eski Türk Medeni Kanunu, madenlerin de tapu siciline kaydedilmesini öngörmekteydi ancak yürürlükte olan 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, madenlerin tapu siciline kaydedilmeyeceğini hüküm altına almıştır.
634 S.K. ve ilgili mevzuat uyarınca kat mülkiyeti kütüğüne tescil olunan her bağımsız bölüm taşınmaz niteliği taşır. İcra İflas Kanunu 23’üncü ve 136’ıncı maddeye göre de gemi siciline kayıtlı gemiler TTK hükümlerine bağlıdır ve sicile kayıtları dolayısı ile taşınmaz satışına göre işlem görürler. Gemi siciline kaydedilmeyen gemiler ise taşınır satışına tabidir.
Maden, petrol üzerinde kişilerin sahip olduğu ruhsatname ve imtiyazların satışı özel hükümler ve düzenlemeler dışında taşınmaz satışının hükümlerine tabi olacaktır.
