Alıcı ödemesini birden çok taksit ile yapar. Kısmi ödemeli satışın bir türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Satımın konusunu taşınır mallar oluşturur. Taksitlerin birbirine eşit olması veya taksitler arasındaki sürenin birbirine eşit olması gibi bir şart bulunmamaktadır. Taksitle satılanda bedelin tamamen ya da kısmen ödenmesinden sonra satılanın alıcıya teslim edildiği hallerde ön ödemeli taksitle satış söz konusu olur.
Taksitle satış sözleşmesi yazılı biçimde yapılmak zorundadır. Adi yazılı şekille yapılan yazılı satış sözleşmeleri geçerlidir. Taraflardan birisinin tacir olması ve satımın konusu tacirin ticari işi ile alakalı ise, ticari faaliyet kapsamında yer almaktadır. Tacir ile akdedilecek taksitli satış sözleşmelerinde TTK ve ilgili mevzuat gereğince bazı esaslı unsurların sözleşmede yer alması zorunludur.
Taksitli satış sözleşmesinin akdedilmesinden sonra bir nüshanın alıcıya teslim edilmesi zorunludur. Bir nüshanın alıcıya tesliminden itibaren 7 gün sonra sözleşme hüküm ve sonuçlarını doğurur. Satıcı bağlı olsa da alıcı sözleşme ile bu süre içerisinde bağlı değildir.
Satış bedelinin en az %10’luk kısmı sözleşmenin kurulması anında ödenmelidir. Kalan bedelin de en geç üç yıllık süre zarfında ödenmesi gerekir. Alıcı sözleşmede kararlaştırılan ödeme süresi sona ermeden bir kerede bütün taksitleri ödeyebilir.
Taksitli Satış Sözleşmesinde Alıcının Temerrüdü
Alıcının temerrüde düşmesi halinde iki yol öngörülmüştür. Bunlar; satıcının taksitin/taksitlerin ödenmesini alıcıdan isteme ve sözleşmeden dönmedir. Sözleşmeden dönme hakkının kullanılabilmesi için akdedilen sözleşmede açık olarak sözleşmeden dönme hakkının saklı olduğu ibaresinin yer alması gerekir. Ödenmeyen tutar, satış bedelinin yüzde onluk bir kısmını oluşturmalı veya birbirini izleyen iki taksitin veya satış bedelinin ¼’ünü oluşturan taksitin ya da son taksitin ödenmemesi halinde sözleşmeden dönülebilir.
Dönme dolayısı ile talep edilecek tutar, ödenen kısımdan fazla veya eşit olamaz. Satıcı dönme talebini alıcıya bildirdikten sonra 15 günlük süre tanımak zorundadır. Eğer mülkiyeti muhafaza koşulu ile taksitli satış sözleşmesi akdedilmiş ise, sözleşme devralanın yerleşim yerinde var olan bir noterlikçe tutulan özel sicile kaydedilmelidir. Satıcı sözleşmeden dönerse, alıcı ödediği taksitleri ve malda yapılması gereken yararlı ve zaruri giderleri satıcıdan isteyebilir. Satıcı da kira ve mal bozulmuş ise tazminat isteyebilir.
Mülkiyeti muhafaza koşulu ile yapılan taksitli satış sözleşmelerinde her ne kadar mal alıcının zilyetliğinde olsa da asıl malik satıcıdır. Alıcı malı satamaz veya rehin veremez. Alıcı burada malı sanki malik olmuşçasına kullanabilir. Söz konusu durumda satımın konusu mal taşınırlardır. Taşınmaz mallarda mülkiyeti muhafaza koşulu ile sözleşme kurulamaz.
Ön ödemeli Taksitle Satış
Kısmi ödemeli bir satış türüdür. Ödemeler, satılanın alıcıya devri öncesinde yapılır. Yazılı şekil şartı bulunmaktadır. Yazılı şekil şartı bir geçerlilik şartıdır. Ayrıca Türk Borçlar Kanunu 264/2 hususlarının belirtilmesi gerekir. Satımın konusunu taşınır mallar oluşturur.
Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 40-46 maddeleri arasında ön ödemeli konut satışı da düzenlenmiştir.
Ön ödemeli taksitle satış sözleşmesinde ödeme süresi 1 yıldan uzun veya belirsiz süreli tayin edilmiş ise, alıcı ödemeleri kendi adına açıtğı bir tasarruf veya yatırım hesabına yapmak zorundadır. Burada kanun koyucu satıcının ekonomik güvenliğini sağlamaya çalışmıştır.
Bedelin tamamen ödenmesinden sonra alıcı malın kendisine devredilmesini isteyebilir. Satılan üçüncü kişiden temin edilecekse satıcı kendisine uygun bir süre tanınmasını isteyebilir. Alıcıya ödeme süresi 1 yıldan daha uzun veya belirsiz süreli olan sözleşmelerde cayma hakkı tanımıştır. Bir de alıcının 1 yıl veya daha uzun süreli satış sözleşmesinde temerrüde düşmesi halinde, satıcı yalnızca vadesi gelmiş olan ödemeleri isteyebilir.
